ประสิทธิผลของโปรแกรมพ่อแม่ผสมผสานแบบพบหน้าและออนไลน์ในการลดความรุนแรงต่อเด็กในชนบทไทย (Effectiveness of a Blended In-person and Online Parenting Programme in Reducing Violence Against Children in Rural Thailand: A Cluster Randomised Controlled Trial)

บทคัดย่อ:
การศึกษานี้ประเมินผลของโปรแกรมส่งเสริมทักษะการเลี้ยงดูบุตรแบบผสมผสาน (ParentChat) ซึ่งประกอบด้วยการพบปะกลุ่มแบบเผชิญหน้า 2 ครั้ง ร่วมกับการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนผ่านกลุ่ม LINE เป็นเวลา 9 สัปดาห์ เพื่อป้องกันความรุนแรงต่อเด็กในครอบครัวชนบทของประเทศไทย การทดลองดำเนินการในจังหวัดอุดรธานี โดยมีกลุ่มตัวอย่างผู้ดูแลเด็กอายุ 2–17 ปี จำนวน 240 คน จาก 12 ตำบล และใช้การทดลองแบบสุ่มแบ่งกลุ่มเป็นคลัสเตอร์ (Cluster Randomized Controlled Trial)

ผลการศึกษาพบว่า หลังจบโครงการ 1 เดือน โปรแกรมไม่สามารถลดความรุนแรงต่อเด็กโดยรวมได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และไม่พบความแตกต่างด้านการทำร้ายร่างกายระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม อย่างไรก็ตาม พบว่าความรุนแรงของพฤติกรรมที่ผู้ดูแลมองว่าเป็น “พฤติกรรมท้าทายที่สุดของเด็ก” ลดลงในกลุ่มที่เข้าร่วมโปรแกรม นอกจากนี้ นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่าการรายงานการทำร้ายทางอารมณ์ที่สูงขึ้นในกลุ่มทดลองอาจเกิดจากการตระหนักรู้และการเปิดเผยข้อมูลที่มากขึ้นหลังได้รับการอบรม มากกว่าการเพิ่มขึ้นของพฤติกรรมรุนแรงจริง

ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า โปรแกรมพ่อแม่ในรูปแบบดิจิทัลหรือผสมผสานมีศักยภาพในการสนับสนุนทักษะการเลี้ยงดู แต่ยังจำเป็นต้องพัฒนารูปแบบ เนื้อหา และระยะเวลาการติดตามผลเพิ่มเติม โดยเฉพาะในกลุ่มครอบครัวที่มีความเสี่ยงสูง เพื่อให้สามารถลดความรุนแรงต่อเด็กได้อย่างมีประสิทธิผลในระยะยาว 

คำสำคัญ:
ความรุนแรงต่อเด็ก; การทารุณกรรมเด็ก; การเลี้ยงดูเชิงบวก; โปรแกรมพ่อแม่; การแทรกแซงดิจิทัล; ประเทศไทย

ผู้แต่ง:
Wilaiwan Pongpaew, Amalee McCoy, Sombat Tapanya, Jamie M. Lachman, Frances Gardner, G. J. Melendez-Torres, Qing Han และ Piya Hanvoravongchai 

ปีที่ตีพิมพ์: 2569 (2026) 

ระเบียบวิธีวิจัย: การทดลองแบบสุ่มแบ่งกลุ่มเป็นคลัสเตอร์ (Cluster Randomized Controlled Trial: cRCT) 

แหล่งที่มา:
The Lancet Regional Health – Southeast Asia, Vol. 50, กรกฎาคม 2026, Article 100789. https://doi.org/10.1016/j.lansea.2026.100789