บทคัดย่อ
การมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกผ่านการเล่นมีบทบาทสำคัญต่อพัฒนาการด้านสติปัญญาและทักษะการบริหารจัดการตนเองของเด็ก อย่างไรก็ตาม ในประเทศไทยยังมีหลักฐานจำกัดเกี่ยวกับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับเด็ก
เพื่อตอบสนองต่อการติดตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDG) เป้าหมายย่อย 4.2.3 ซึ่งวัดสัดส่วนของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีที่ได้รับประสบการณ์การเรียนรู้ในบ้านที่ส่งเสริมและกระตุ้นอย่างเหมาะสม งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความชุกและลักษณะของการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกที่มีอายุต่ำกว่า 5 ปี
งานวิจัยนี้ใช้ข้อมูลจากการสำรวจตัวชี้วัดที่หลากหลายครั้งที่ 6 (MICS) ซึ่งจัดเก็บโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติในปี พ.ศ. 2562 โดยใช้การสัมภาษณ์แบบพบหน้ากับมารดาและ/หรือผู้ปกครองตามกฎหมาย เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปีที่เข้าร่วมทั้งหมดมีจำนวน 8,856 คน
ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ (ร้อยละ 90.3) มีการทำกิจกรรมร่วมกับลูกอย่างน้อย 4 จาก 6 กิจกรรม การวิเคราะห์ด้วยถดถอยโลจิสติกพหุคูณพบว่า เด็กที่พ่อแม่มีการศึกษาระดับมัธยมศึกษาหรือหลังมัธยมศึกษา มีแนวโน้มที่จะได้รับการมีปฏิสัมพันธ์จากพ่อแม่มากกว่ากลุ่มที่พ่อแม่มีการศึกษาระดับประถมศึกษา (AOR = 1.66 และ 2.34 ตามลำดับ)
เด็กที่มีหนังสือสำหรับเด็กอย่างน้อย 3 เล่ม และมีประสบการณ์การเล่นของเล่น มีโอกาสได้รับการมีปฏิสัมพันธ์จากพ่อแม่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (AOR = 3.08 สำหรับการมีหนังสือ และ AOR = 1.50 สำหรับประสบการณ์การเล่นของเล่น)
ในทางตรงกันข้าม เด็กที่มีเวลาอยู่หน้าจอ 1–3 ชั่วโมงต่อวัน มีโอกาสได้รับการมีปฏิสัมพันธ์จากพ่อแม่น้อยกว่ากลุ่มที่ใช้หน้าจอน้อยกว่า 1 ชั่วโมง (AOR = 0.67)
สรุป: ท่ามกลางอิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของเทคโนโลยีดิจิทัล งานวิจัยนี้แนะนำให้ครอบครัวและชุมชนร่วมกันส่งเสริมการเล่นและการมีปฏิสัมพันธ์ของพ่อแม่กับเด็กเล็ก
คำสำคัญ: เด็ก, พ่อแม่, การปฏิสัมพันธ์, การเล่น, การเจริญเติบโตและพัฒนาการ, ทักษะทางสติปัญญา, ประเทศไทย
ผู้วิจัย: ฐิติกร โตโพธิ์ไทย, รพีพงศ์ สุพรรณชัยมาตย์, ชมพูนุท โตโพธิ์ไทย, วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร, นิศาชล เจษฎากฤติกุล, อรรถัย วลีวงศ์
วิธีวิจัย: การวิจัยเชิงปริมาณแบบภาคตัดขวาง
วารสาร: International Journal of Environmental Research and Public Health
ปีที่ตีพิมพ์: พ.ศ. 2565
ลิงก์สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม: คลิกที่นี่เพื่ออ่านฉบับเต็ม


